Biografie en werkwijze

Margot Berkman (NL)

Margot Berkman (Rotterdam, 1964) is ruimtelijk vormgever en beeldhouwer. Zij realiseert in opdracht kunstwerken en -projecten in het publiek domein en voor particulieren. Met haar karakteristieke beelden, objecten, tegeltableaus, bas-reliëfs, lichtobjecten en ruimtelijke ensembles geeft ze een bekende omgeving een nieuwe context. Hierdoor ervaren bezoekers dezelfde ruimte op een andere, aangenamere manier. Vaak werkt zij in haar ontwerpen nauw samen met stedenbouwkundigen, architecten, tuin- en landschapsarchitecten.

Werkwijze en Missie

Werkwijze – Elegant, speels en toch robuust

Op het eerste gezicht oogt haar werk elegant en speels, alsof je even wordt ondergedompeld in de sprookjesachtige wereld van Alice in Wonderland. Tegelijkertijd is het functioneel door de keuze van robuuste, duurzame materialen als staal en beton. Tunnels, stadsentrees, pleinen, parken en binnentuinen krijgen door haar frisse, heldere beeldtaal een nieuwe dimensie. [Lees verder …]

Veel beelden die Berkman ontwerpt, herinneren aan 17^de-eeuwse kunstknipsels en hebben dezelfde rake eenvoud als de gouachecollages (‘Papiers gouaches et découpés’) van Matisse en de mobiles en tekeningen van Alexander Calder. Net als deze grote kunstenaars benadrukt zij de lichtheid, schoonheid en vrolijkheid van ons bestaan.

De coulissematige opbouw van de beelden van Margot Berkman vind je onder meer terug in illuminaties (versieringen) van middeleeuwse handschriften, de wandtapijtenserie ´La Dame à la Licorne´ of de grafisch aandoende tekeningen en schilderijen van David Hockney. Ook daarin wordt op een platte, bijna decoratieve manier diepte gesuggereerd.

Missie

Margot Berkman wil graag een bijdrage leveren aan het leefbaarder maken van de openbare ruimte. Ze beleeft er zichtbaar genoegen aan als ze langs plekken rijdt in het publiek domein waar zij of eerder het duo Berkman en Janssens een saaie of lelijke plek een nieuwe, vrolijke identiteit heeft gekregen door haar/hun kunsttoepassing of beeld. De inspiratiebronnen van Margot Berkman liggen ver weg en dichtbij, zowel in tijd als thematisch. Dichtbij als ze haar dagelijkse wandeling maakt langs de vloedlijn van het strand of door de duinen of in het bos. Flora en fauna zijn belangrijke bronnen voor haar. Of het nu blaas- of ander wier is of andere zaken die aanspoelen zoals door de zee geslepen houtjes of schelpen. Ze maakt geregeld foto’s tijdens haar wandelingen van zaken die haar opvallen of frapperen. Ver weg als het gaat om primaire kunsthistorische bronnen als de middeleeuwse tapijtenserie Le Dame à la Licorne en Middeleeuwse handschriften.

[English translation]

Short Biography

Margot Berkman (Rotterdam, The Netherlands, 1964) is a sculptor and spatial designer. Her assignments are generally situated in the public realm. With her characteristic sculptures, objects, tile pictures, low reliefs and spatial ensembles she provides a new context for a given surrounding. By doing this users experience the same environment in a different, more agreeable manner. In her artistic concepts Berkman works in a close cooperation with city- and urban designers, architects, garden and landscape architects.

Method of Working

Method of Working – Elegant and Playful and yet Robust

At first sight her work looks elegant and playful, as if one plunges for a short while into the fantastic world of Alice in Wonderland. Simultaneously functionality is guaranteed with her choice for robust materials as steal and concrete. She offers tunnels, city squares, parks and indoor gardens a new dimension by her fresh and lucid visual language.

Many sculptures designed by Berkman remind us of Dutch 17^th-century cut paper art and have the same striking simplicity as the gouache collages (‘Papiers gouaches et découpés’) of Matisse and the mobiles and drawings of Alexander Calder. Like these great artists she emphasizes on the lightness, beauty and happiness of our existence.

The coulisse-like arrangement of her sculpture is based on illuminations of medieval manuscripts, the series op tapestries ‘La Dame à la Licorne’ (The Lady and the Unicorn) or the graphic drawings and paintings by David Hockney. In these works depth is suggested in a flat, almost decorative manner.

Visie

Berkman’s visie – Kunst in de openbare ruimte in drie statements

- Door als kunstenaar in een vroeg stadium te worden betrokken door opdrachtgever, architect, stedenbouwkundige of landschapsarchitect wint een kunstwerk in de openbare ruimte aan ruimtelijke relevantie, maar kan ook een aanzienlijke kostenbesparing opleveren.

- Interactie door het publiek actief te betrekken bij opdrachten in de openbare ruimte versterkt de sociale cohesie en is strategisch gezien van groot belang. Dit kan worden bewerkstelligd door een tentoonstelling te organiseren over de conceptfase en het maakproces in gemeentehuis, buurthuis of museum.

- Educatieve activiteiten speciaal gericht op jongeren tijdens het realiseringsproces kunnen deze synergetische werking nog eens versterken en een belangrijke factor vormen in het creëren van openheid en transparantie in de besluitvorming.

Turnkey – Van ontwerp, productie tot plaatsing in eigen hand

Kenmerkend voor de werkwijze van Margot Berkman is dat het kunstwerk van ontwerp, productie tot plaatsing in eigen hand blijft en in zijn geheel wordt opgeleverd (Turnkey). Van de vaststelling van het benodigde budget in samenspraak met de opdrachtgever – de planning, de ontwikkeling van visie & concept, uitmondend in de ontwerpschets en het ontwerp – tot de begeleiding van de realisatie van het kunstwerk met een vaste groep leveranciers en medewerkers, en uiteindelijk de plaatsing op locatie. Margot Berkman en haar team draagt zorg voor de detaillering en de verfijning in elke stap van het proces. Een fotoverslag, modellen en maquettes van het kunstwerk resulteren in een tentoonstelling over het ontwerpproces tot en met de realisatie.

Kunsteducatie bij opdrachten in de openbare ruimte – ‘Door zelf beelden te maken, leer je beter kijken’

Margot Berkman heeft al 15 jaar ervaring met kunsteducatie. De lessen werden ingezet voor onder meer stedenbouw en aan de infrastructuur gelieerde projecten ten behoeve van onder andere de Betuweroute, Rijkswaterstaat en NS Vastgoed. Eerst vanuit het toenmalige kunstenaarsduo Berkman en Janssens, en vanaf 2010 met een vaste groep kunstdocenten en Atelier XieXie

Margot Berkman weet uit ervaring dat betrokkenheid van de buurt in een vroeg stadium cohesie en belangrijke toekomstige ambassadeurs voor het te plaatsen kunstwerk op kan leveren. Zij schept groot plezier in het geven van een serie kunstlessen aan jongeren over het kunstwerk dat zij realiseert in hun omgeving.

In deze aanschouwelijke en praktische lessen leren de jongeren spelen met vormen, ideeën en achtergronden waar ook de kunstenaar zich in het ontwerp- en realisatieproces mee bezig heeft gehouden. Door het bespreken van voorbeelden uit de kunstgeschiedenis en werkstukken die zij zelf in de lessen vervaardigen, leren ze hun eigen beeldende keuzes te motiveren en verwoorden.

De resultaten van de kunstlessen van jongeren worden tentoongesteld in een plaatselijk museum of het gemeentehuis – vaak gelijktijdig met de onthulling van het kunstwerk in de openbare ruimte. Het mes snijdt aan twee kanten. Niet alleen kinderen, maar ook hun (trotse) ouders en medebuurtbewoners raken op die manier betrokken bij het kunstwerk. Zij geven hun kennis door en beleven er meer plezier aan. Berkman realiseert zich met dit kijkje in de keuken dat deze jongeren met deze lessen vaak voor de eerste keer met een kunstenaar worden geconfronteerd.

Opdrachtgevers , een selectie:
NS Poort, Maasvlakte2, Gemeente Rotterdam, Prorail, Rijkswaterstaat, Provincie Utrecht, Gemeente Amsterdam, Gemeente Delft, IKEA, Betuweroute, AM Vastgoed, Amsterdams Fonds voor de Kunsten, Woningstichting Rochedale, Museum het Catharijneconvent, Museum Lambert van Meerten, RET, Betuweroute, Gemeente Utrecht.

Kunstlessen bij de opdrachten in openbare ruimte

‘door zelf beelden te maken, leer je meer te zien…’
Met groot plezier volgen jongeren de serie kunstlessen behorend bij een kunstwerk in de openbare ruimte. In deze lessen, die gegeven worden door Margot Berkman, leren de jongeren spelen met de vormen en de ideeën waar ook de kunstenaar zich in een ontwerp- en realisatieproces mee bezig houdt. Door middel van voorbeelden uit de kunstgeschiedenis te bespreken en de vormen die zij zelf in de lessen vervaardigen leren ze hun eigen beeldende keuzes te verwoorden.
De resultaten van de kunstlessen van jongeren worden tentoongesteld, in een plaatselijk museum of een gemeentehuis, vaak gelijktijdig met de onthulling van het kunstwerk in de openbare ruimte. Trotse ouders en kinderen, buurtbewoners, raken op die manier betrokken bij het kunstwerk, weten de achtergronden en beleven er meer plezier aan.