Les Dames et la Licorne © Berkman en Janssens 2004 Amsterdam

Een sprookjesachtige entree van winkelcentrum Bos en Lommer

 

Het kunstenaarsduo Berkman en Janssens is er in geslaagd in 2004 voor een primeur te zorgen: Een uniek vloerkunstwerk van 16 m x 40 m in combinatie met een roestvrij stalen hekwerk (5 m x10 m) vormen de verrassende entree van het winkelcentrum Bos en Lommer.

 

In de entree van het winkelcentrum aan het Bos en Lommerplein heten musjes in het hekwerk de bezoekers welkom en wijzen de weg naar het rijk gedecoreerde tegeltapijt dat de vloer van de begane grond siert. Het hekwerk met musjes en de vloer met sprookjesachtige dieren vormen samen “Les dames et la Licorne” dat het kunstenaarsduo in opdracht van AM heeft ontworpen en gerealiseerd.

 

Berkman en Janssens hebben met “Les dames et la Licorne ” wederom bewezen een originele invulling te kunnen geven aan het begrip “kunst in de openbare ruimte”.

 

Voor het eerst in Nederland is een kunstwerk van dit type en formaat, en op deze wijze voorzien van voorstellingen, geplaatst. Het openbare gebruik stelt hoge eisen aan de tegelvloer. Berkman en Janssens zijn er met hun tegelleverancier uit het Duitse Vorpommeren in geslaagd een speciale tegellijn te ontwikkelen die voldoet aan extreem hoge esthetisch- en duurzaamheid-eisen, en tevens een groot formaat voorstellingen (van onder ander  dier-figuren) met sprookjesachtige uitstraling toelaat.

 

Ook voor de constructie van het roestvrijstalen hekwerk is nauw samengewerkt met een leverancier. Met z’n geperforeerde vogelfiguren was het hek tevens de inspiratiebron voor het nieuwe logo van Winkelcentrum Bos en Lommer.

 

De openbare ruimte geeft op deze wijze het gevoel van iedereen te zijn waardoor de bezoekers het als zodanig zullen koesteren.

Bloemenzee © Berkman en Janssens 2007 tunnel in Amsterdam

 

een zee van bloemen zorgt voor een vrolijk en veilig gevoel.

een kunstopdracht van de gemeente Amsterdam voor kunstenaarsduo Berkman en Janssens.

Kunstlessen aan 120 kinderen op scholen in Slotervaart over hoe wij als kunstenaars denken over de natuur en over hoe een opdracht van ontwerp tot realisatie wordt uitgevoerd.

Duizend en een Nacht in de Kring © Berkman en Janssens 2005 Amsterdam

Afmeting: het gehele interieur

 

Sheherezade in de Kring 

 

Kunstenaarssociëteit de Kring werd voor het Lustrum van Duizend en Een Nacht in 2005 door kunstenaarsduo Berkman en Janssens helemaal omgetoverd tot een sprookjesachtige wervelende omgeving, als het ware een raamvertelling, waar de performances en feesten plaatsvonden. Het lichtdesign was speciaal vervaardigd door DreLight (oa. van Peter Greenaway)

 

In het restaurant was een tentoonstelling te zien met alle collages / ontwerpen en in de ruimte hingen mobile van schoentjes.

 

Berenparade © Berkman en Janssens 2001 in de Berenkuil Fietstunnels

afmeting: 650 m2 gedecoreerde tegels en lijnverlichting

 

Fiets met de berenparade mee de stad in…

 

De eerste ongelijkvloerse kruising van Nederland is overdag en ’s nachts een veilige en vrolijke omgeving dankzij deze tegelkunst ontworpen en gerealisseerd door kunstenaarsduo Berkman en Janssens.

 

De duizenden beren en de grote gekleurde tableaus zijn met de hand geglazuurd in de keramiekfabriek de Porceleyne Fles in Delft.

Het Verlangen © Berkman en Janssens 2008 Duivendrecht

Kunst geeft niemandsland een gezicht.

 

‘Het Verlangen’ bestaat uit een ensemble van 16 tweedimensionale witte stalen beelden, van 2,5 tot 4 m hoog, aan weerszijden van de Holterbergweg, als een corridor over een lengte van 80 meter vlakbij station Duivendrecht.

 

Evenals in eerdere kunstwerken van kunstenaarsduo Berkman en Janssens (‘Hortus Conclusus’, Bleiswijk 2006) zijn deze witte beelden geïnspireerd op de betekenis van figuren op de 16e-eeuwse tapijtenserie ‘La Dame à la Licorne’. De (dier)figuren symboliseren een fase van ‘het menselijke verlangen’. In het kunstwerk ‘De Liefdesbrief’ (Delft 2007) is de betekenis van de liefdesbrief als middel om het verlangen aan te wakkeren, in de openbare ruimte van Delft verbeeld. In deze beeldenreeks in Amsterdam, is de inspiratiebron verwerkt tot allegorische beelden. Aan iedere zijde van de weg wordt de reeks geopend en afgesloten door een aap die op een arcadeboog staat. Daartussen bevinden zich sierlijke tuinvazen, statige keizerskronen en twee honden. De beelden zijn te interpreteren als: lust, schaamte en onschuld beschermt door trouw.

 

De beelden, die herinneren aan knipsels, zijn niet alleen zichtbaar voor fietsers en automobilisten die gebruik maken van de Holterbergweg. Ook trein- en metroreizigers die vanaf station Duivendrecht reizen, kunnen de beelden goed zien.

De Beeldengroep ‘het Verlangen’ is in een geheel nieuwe compositie in 2019 geplaatst op de hoek Holterbergweg – Buitensingel.

Aphrodites’ Garden Station NS Zandvoort 2011

Afmeting; 120 m2

 

Op het perron kijk je in de tuin van Aphrodite 

 

Het perron van Station Zandvoort aan Zee vormt het decor voor een onverwachte ontmoeting:

wie hier wacht op de trein, of arriveert, kijkt niet alleen naar het spoor, maar in de tuin van Aphrodite.

De kiosk is getransformeerd tot een zeeaquarium –

een venster op een mythische onderwaterwereld waarin verlangen, metamorfose en natuur samenvallen.

 

Dit werk wortelt diep in mijn oeuvre, dat sinds 1996 cirkelt rond de zee als oersysteem en als spiegel van het menselijk verlangen. Dagelijks verzamel ik tijdens mijn strandwandelingen wieren, algen en andere vondsten – sporen van een onzichtbare wereld die meer dan de helft van onze zuurstof produceert en tegelijk uiterst kwetsbaar is. Deze organische vormen vormen het beginpunt van mijn tekeningen, sculpturen en ruimtelijke tapijten. In mijn atelier groeien zij uit tot hybride wezens: half plant, half dier; half werkelijkheid, half mythe.

 

Voor de Kiosk op het station van Zandvoort aan Zee, heb ik mij laten inspireren door de zestiende- en zeventiende-eeuwse natuurhistorische boeken uit de bibliotheek van het #Teylers Museum in Haarlem. en het #Rijksmuseum te Amsterdam In deze vroege encyclopedieën worden onbekende zeewezens – als aannemelijke ontmoetingen tijdens ontdekkingsreizen- met evenveel verwondering als verbeeldingskracht beschreven en getekend. Ook de verhalende rijkdom van de *Metamorfosen* van Ovidius resoneert hier: de gedachte dat alles voortdurend in transformatie is. Op de wanden van de kiosk verschijnen daarom figuren die zweven tussen botanica en mythologie. Venus met een spiegel zwemt naar de Zee-Eenhoorn; Neptunus gaat de strijd aan met de Zee-Olifant; het Zeehert lijkt zich gelukkig te weten in de nabijheid van Vrouwe Fortuna.

 

Het zijn geen illustraties van bestaande verhalen, maar nieuwe constellaties waarin menselijke emoties zich vermengen met mariene vormen. De zee wordt hier niet alleen afgebeeld, maar verbeeld als innerlijke ruimte. Dat deze mythische tuin zich juist op een station bevindt, is betekenisvol.

 

Reizen is een staat van overgang – een moment tussen vertrek en aankomst. In mijn werk onderzoek ik die tussenzone: waar de vaste vorm oplost en iets nieuws ontstaat. In opdracht van de NS heb ik de aankomst en het vertrek in Zandvoort willen omgeven met een beeldtaal die openheid en verwondering oproept.

Al meer dan dertig realiseer ik kunstwerken in de openbare ruimte voor NS, Prorail en RWS – plekken waar mensen onderweg zijn, elkaar ontmoeten of afscheid nemen. Mijn werk wil daar een zachte bedding vormen: helder, verhalend en tegelijk gelaagd.

 

De reacties op Aphrodites’ Garden tonen hoe kunst een publieke ruimte kan activeren. Reizigers fotograferen elkaar of hun kinderen voor de onderwaterwereld; het perron wordt een plek van herinnering. De zee, die op loopafstand ligt, lijkt al aanwezig vóór men haar bereikt.

Voor de voorheen door zeezout en wind aangetaste RVS- en trespa-wanden van de kiosk koos ik een duurzame en sobere ingreep: gelamineerde grootformaat prints, UV-bestendig en kleurecht. De techniek is robuust, het beeld poëtisch. Zoals vaker in mijn oeuvre gaat het om een spanningsveld tussen kwetsbaarheid en bestendigheid – tussen het vluchtige van het getij en de blijvende behoefte aan verbeelding.

 

Op het perron kijk je in de tuin van Aphrodite.

En misschien, heel even, ook in die van jezelf.

 

 

Fluitend door de Kerksteeg Zandvoort 2010

Afmeting: 20 m x 2,5 m

 

Meefluiten met blauwe en gouden musjes…

 

De Gemeente Zandvoort heeft opdracht gegeven aan Margot Berkman voor een tegelkunstwerk in de Kerksteeg. Met veel plezier geven mensen gehoor aan de oproep fluitend door de Kerksteeg te gaan.

 

De tegels met het motief van de blauwe en gouden musjes zijn ook te zien in het kunstwerk ‘De Dames en de Muze’ een sprookjesachtige tunnel ontworpen door Berkman en Janssens in Bos en Lommer te Amsterdam.

kunstwerken van Berkman en Janssens – archief 1997-2010

ARCHIEF  

Kunstenaarsduo Berkman en Janssens heeft van 1997 tot 2010 opdrachten in de openbare ruimte gerealiseerd.

 

Opdrachtgevers (een selectie):

Prorail en projectorganisatie Betuweroute, Stadsdeel bos en Lommer, RET Rotterdam, Gemeente Utrecht, Gemeente Zandvoort, Daniëlle Lokin, Directeur gemeentemusea Delft, NS Vastgoed, IKEA Holding, Woningbouwvereniging Rochdale Amsterdam, Gemeente Vianen, Rijkswaterstraat, Prorail, GZH, Gemeente Delft, Provincie Utrecht, Provincie Noord Holland, Schildersbedrijf Joh. Van Doorn de Bilt bv, De Nederlandse Spoorwegen, Burgemeester Annie Brouwer-Korf, gemeente Amsterdam

 

Voor gedetailleerde informatie klik: https://www.margotberkman.nl/archief/

De Vogeltjes van Kattenburg © Berkman en Janssens 2009 Rochdale

Afmeting: 25 m x 3 m

 

Een vrolijk hek van staal, nieuwe verlichting en tegels met oranje vogeltjes op de wanden door Berkman en Janssens 

 

Nominatie:  Amsterdamse Straatkunstprijs 2011 in het Parool.

 

‘De vogeltjes van Kattenburg’ verhogen de sociale veiligheid in de wijk. De op de bovenzijde van het hek geplaatste vogeltjes zorgen voor een echt ‘buiten gevoel’ en voorkomen dat er door hangjongeren op het hek gezeten kan worden.